باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
جاڭى ەنەرگىيالۇۇ تۉشۉمدۅر اداتتاعى قاراپايىم كىشىلەردىن ۉيۉنۅ زاماتتا كىرگەن
   2018-04-12 20:06:38     xjbs   

      قومۇل شاارىنىن ۅزگۅچۅ شامال ەنەرگىياسى، كۉن نۇرۇ ەنەرگىياسى بار بولعوندۇقتان، جاقىنقى جىلداردان بەرى، جاڭى ەنەرگىيالۇۇ تۉشۉمدۅردۉ كۉچ سالا ۅنۉكتۉرۉپ، انسايىن كۅپتۅگۅن جاڭى ەنەرگىيا تۉشۉمدۅرۉن قاراپايىم كىشىلەردىن ۉيلۅرۉنۅ كىرگىزگەن.ىستانسىيابىز قابارچىسى حىبئن، لانتىيان، قومۇل ىستانسىياسىنىن قابارچىسى جاۋحۇا، شى سايحىنىن قابارى.

  قومۇل شاارى ئۋىرعول رايونۇ كۅچۅسۉندۅ، سىرتى كۅك-الا تۉستۅ سىرلانعان ەلەكتىردى قوزعوتقۇچ قىلعان(ەلەكتىروندۇق) تاكسى، ەلەكتىردى قوزعوتقۇچ قىلعان كۅچۅ اپتوبوسۇ بئر قاراعان كىشىنى ۅزۉنۅ تارتباي قويبويت. ەلەكتىردى قوزعوتقۇچ قىلعان تاكسىنىن ايدووچۇسۇ يئى گىچۉن بۇل تۉردۉ جاڭى ەنەرگىيالۇۇ ماشئنانى ووزۇ-ووزۇنا تىيبەي ماقتاپ، داعى قابارچىنى ماشئناعا چىعىپ بئرگە سەزىنىپ كۅرۉۉگۅ سۇنۇش قىلعان: « مىنا ازىر ماشئنا ەچاق وت الىپ بولدۇ، ماشئنا ىچىنەن ەچقانداي قاتۇۇ دووش چىقبايت، ماشئنا ماتورۇنۇن نەگىزگى دووش چىعارۇۇ قاينارىن باساڭداتقاندان كىيىن، ماشئنا ئچىنىن چۅيرۅسۉ ابدان تىنچ بولعون. قاراڭىز، قوزعولۇپ جۉرگۅندۅگۉ تەزدىگى دا ابدان تەز، مەن ازىر ىشتەتكەنىم اراكەت ىقماسىنداعى جول جۉرۉۉ، ەمى مەن سىزگە داعى ەنەرگىيا ۉنۅمدۅۅ تئبىندەگى ىقماسىن ىشتەتىپ كۅرسۅتۉپ قويويۇن...يئى گىچۉن مىنداي دەيت، ەلەكتىروندۇق تاكسىنىن بۉتۉن تۇلقۇ سالماعى 2 توننادان اشقانى مەنەن، بئروق كۉچۉ ابالقىداي ەلە ابدان كۉچتۉۉ بولۇپ، داعى ۉچتۅن بئر پايىز ەلەكتىردى ۉنۅمدۅگۅلۉ بولوت ەكەن: « بۇل ەلەكتىرلىك ماشئنانى 140 دىق تەزدىك مەنەن ايداعالى بولوت، تەزدىگى ماي مەنەن جۉرگۅن ماشئنالاردىقىنان دا تەز، وي-دۅڭگۉل توو جولدورۇندا دا گاز مەنەن جۉرۉۉچۉ ماشئنالارعا قاراعاندا كۅپ ەلە تەز، ۇلاندۇۇ جۉرۉۉ ارالىعى 400 كىلومەتىر، ئچى ابدان ىراقات، نۇقۇرا ەلەكتىرلىك جابدۇۇدا جاسالعاندىقتان ارت جاعىنان گاز قويو بەربەيت، قاردارلار ولتۇرسادا ابدان ىراقات سەزىنەت»، دەيت.
ۅتكۅن جىلى، قومۇل شاارى ەۋىرعول رايوندۇق جااماتتىق كۅچۅ اپتوبوس باش شەرىكتىگى «ەلەكتىرلەشكەن قومۇل»ۇراانىنا ۉن قوشۇپ، 60 مئللىيون يۇانعا ەلەكتىرلىك كۅچۅ اپتتوبوستون 60دى جانا ەلەكتىرلىك تاكسىدەن 60 دى ساتىپ الىپ، بۇل جاڭى ەنەرگىيالۇۇ اپتوو ۇناالار جىلىنا كەم دەگەندە 1040 توننا كۉيۉۉچۉ مايدى، 1530 توننا ۅلچۅمۉندۅگۉ كۅمۉردۉ ۉنۅمدۅگۅن. 

  قومۇل شاارى داعى كۅمۉر مەنەن كۉيۉچۉ بۇۇ قازاندى ۅزگۅرتۉۉنۉ ىشتىكتۉۉ جىلىشتاىپ، ەلەكتىر ارقىلۇۇ جىلىتۇۇنۇ تۉيۉندۅ سىناق قىلۇۇنۇ كۉچ سالا قۇلاچ جايدىرعان. قومۇل شاارى ەۋىرعول رايوندۇق باقىت قىشتاعى قوومدۇق قونۇشۇنۇن تۇرعۇنۇ  سىرىم قۇمار ۉي-بۉلۅسۉ، ۅتكۅن جىلى دەبەلدۉرك قازاق ايىلى چاچاي قىشتاعىنان بۇل جەرگە كۅچۉپ كەلىپ، ەلەكتىر ارقىلۇۇ جىلىنۇۇچۇ جاڭى ۉيگۅ كۅچۉپ كىرگەن. سىرىم  قۇمار : « مۇردا بئر قىشتا ۉيۉبۉزگۅ 41500 يۇان نارقىنداعى توننادان اشىق كۅمۅر جاعۇۇچۇبۇز، داعى اراڭ ەلە بئر ۉيدۉ جىلىتقاندىقتان، بۉت بئر ۉيدۅگۉ كىشىلەر بئر ۉيگۅ چوعۇلۇپ ىسىنچۇبۇز. ازىر باردىق ۉيۉبۉزدۉن ئچى ابدان جىلۇۇ، تازا ارى ىراقاتتۇۇ، داعى انىن ۉستۉنۅ كۉندۅ دەگىدەي كۅمۉر جانچىپ جۉربۅيبۉز»، دەيت. ئۋىرعول رايونۇنۇن چىعىشىنداعى اچىپ-ۅنۉكتۉرۉۉ رايونۇن باشقارۇۇ كومتەتى پارتكومۇنۇن ورۇنباسار شۇجئىسى، مۇدۇرۇ ياڭ يەنجۇندىن تانىشتىرۇۇسۇنچا، ۇچۇردا باقىت قىشتاعى قوومدۇق قونۇشۇنۇن تۇرعۇندارى ار جولقۇ جىلىنۇۇۇچۇ مەزگىلدە تەك قانا 1400 يۇان تاپشىرىپ، قالعان قارجىسىن جىلۇۇلۇق مەنەن قامدووچۇ كەرقانا تولۇقتاما بەرەت ەكەن : « 1-ايدان كىيىن ەلەكتىر بااسى تۉشكۅندۅن كىيىن، 2018-جىل، 2019-جىلعا چەيىن 2 مئڭ يۇان ايلاناسىندا بولوت، كەرقانا ار بئر ۉي-بۉلۅگۅ 700 يۇان ايلاناسىندا تولۇقتاما بەرىپ، بئر مەزگىلدىك جىلۇۇلۇق مەنەن قامدايت»، دەيت.
پارتئيانىن 19-قۇرۇلتايى بايانداماسىندا ەنەرگىيا ۅندۉرۉشۉ مەنەن كەرەكتۅۅ كۅڭتۅرۉشۉن جىلىشتاتىپ، تازا تۅمۅن كۅمۉرتەكتۉۉ، قووپسۇز جوعورۇ بەرەكەتتۉۉ جاڭى ەنەرگىيا سىستەماسىن قۇرۇۇ ورتوعو قويۇلدۇ. ازىرعا چەيىن قومۇل شاارىنىن ەلەكتىر ارقىلۇۇ ىسىنۇۇ ايانتى 557 مئڭ چارچىمەتىرگە جەتىپ، «ەلەكتىرلەشكەن قومۇل» مەنەن «تازا قومۇل»دۇ ىچكەرلەي جۇۇرۇلۇشتۇرۇۇنۇ تۉرتمۅكتۅگۅن. جاقىنقى مەزگىلدە، اپتونوم رايوندۇق بايلىق ىسىلاات سىناق تۉيۉن رايونۇ، 10 مئللىيون كىلوۋاتتىق شامال ەنەرگىياسى باازاسى، مئللىيون كىلوۋاتتىق فوتوۋولىت ارقىلۇۇ جىلۇۇلۇق چىعارۇۇچۇ ەلەكتىر بازااسى--قومۇلدۇن تۉندۉك جاعىنداعى جاڭى تئپتەگى ۇنىۋىرسال ەنەرگىيا باازاسىن اچىپ-ۅنۉكتۉرۉۉ جالپى بەتكەي قوزعولۇپ، بۇل قومۇلدۇن ۇلاندۇۇ تۉردۅ«ەلەكتىر ەنەرگىياسىنىن وردۇنا الماشۇۇ»قۇرۇلۇشۇن جولعو قويۇۇسۇن ەنەرگىيا كەپەلەتى مەنەن قامداعان. ماملەكەتتىك قايرا جارالۇۇچۇ ەنەرگىيا ماالىماتىن باشقارۇۇ بوربورۇ قومۇلداعى بۅلۉمچۅ بوربورۇ قومۇل شاارىنىن جاڭى ەنەرگىيا كەسىبىن ۅنۉكتۉرۉۉسۉنۅ ساندۇۇ-ماالىمات تۉركۉگۉ مەنەن قامداعان. 

    بوربوردۇن جووپتۇۇسۇ جاڭشئن مىنداي دەدى: باش شۇجئى شئى جئنپىڭ مىنداي كۅرسۅتكۅن «ۅنۉگۉۉ چۅيرۅسۉنۉن ەلىكتىرۉۉ كۉچۉ مەنەن اتاانداشۇۇ كۉچۉن ارتتىرىپ، جاشىل ۅنۉگۉۉ دەڭگەەلىن جوعورۇلاتۇۇ كەرەك». بۇل تالاپتى ىمەرچىكتەپ، ۇشۇل سەكى ارقىلۇۇ جىيناعان ساندۇۇ ماالىمات قومۇل التۉگۉل شئنجاڭدىن بۉتكۉل جاڭى ەنەرگىيا كەسىبى پئلانى قاتارى، ساندۇۇ ماالىمات قولدووسۇ مەنەن قامدايت. ۅرۉش جىيناعان ساندۇۇ ماالىمات انسايىن كەڭ كۅلۅمدۅ جاڭى ەنەرگىيا كەسىبىن ورۇنداشتىرۇۇنۇ ساندۇۇ ماالىمات قولدووسۇ مەنەن قامدايت.

       شئنجاڭدىن ەلەكتىرىن سىرتقا چىعارۇۇ، ەلەكتىرلەشكەن قومۇل سىياقتۇۇ تۉرلۅردۉن اتقارىلۇۇسۇ مەنەن، جاڭى ەنەرگىيا تۉشۉمدۅرۉن جالپىلاشتىرۇۇ مەنەن بئر ۇباقىتتا، جەرگىلىكتىن شامال، جارىقتىق، ەلەكتىر ەنەرگىياسىنىن قولدونۇلۇۇ سالىشتىرماسىن زور تەمپتە جوعورۇلاتتى. ازىرعا چەيىن، قومۇل شاارىنىن جارىقتىق، شامال ەنەرگىياسىنان پايدالانباي تاشتاپ قويۇۇ  سالىشتىرماسى ايرىم- ايرىم 14.8 پايىز جانا 17.3 پايىزعا تۅمۅندۅگۅن. قومۇل شاارى ئۋىرعول رايونۇ ۅنۉكتۉرۉۉ ىسلاات كومىتەتىنىن مۇدۇرۇ ۋۇ جىيانشئن مىنداي دەدى:-جاشىل ەنەرگىيا بۇل كەسىپ قۇرۇلماسىنىن زارىل ۅزگۅرۉۉسۉ، 2018- جىلى ايرىقچا ەلەكتىر ۋەلەسپەتتىن ۅزگۅرتۉلۉۉسۉ، ۇلاندۇۇ تۉردۅ زارىياتتاعىچ تۉركۉگۉ قۇرۇلۇشۇن اتقارى، تازا ەلەكتىردى ەنەرگىياعا ايلاندىرىپ، كىچى قازاندى تاشتوونۇ اقىرىنداپ اتقارىپ، جارىقتىق، جىلۇۇلۇق پئلانىن بىلەسەلۉۉ جىلىشتاتىپ، ەلەكتىر تورۇ قۇرۇلۇشۇن كەمەلدەندىرىپ، قاتىشتۇۇ جابدۇۇلاردى جاسوونۇ كەمەلدەندىرۉۉنۉ قامتىيت.  

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.