باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
اپتونوم رايونۇبۇز ازىرقى زامان ايىل چارباسىنىن جاشىل تۉستۅ ۅنۉگۉۉسۉن تۉرتمۅكتۅدۉ
   2018-09-14 23:18:32     xjbs   

جولدوش شئى جئنپىڭ: بازار اجاتىن جەتەكچى باعىت  قىلۇۇدا بەكەم تۇرۇپ، ايىل چاربانىن قامدوو ساپاتىنا نەگىزگى كۉچتۉ جۇمشاپ، سىزىل مۉمكۉندۉكتۅ ۅنۉگۉۉگۅ ماانئى بەرىپ، جاشىل تۉستۉۉ، ورگانىكالىق، تازا زىيانسىز ايىل چاربا تۉشۉمدۅرۉ مەنەن قامدوونۇ كۉچۅتۉۉ كەرەك دەپ كۅرسۅتكۅن. ۇچۇردا، اپتونوم رايونۇبۇز ەكولوگىيالىق ايلانمالۇۇ ايىل چارباسىن ۅنۉكتۉرۉۉ، تىقان مۅلچۅردۅ ەگۉۉ، قۇرت- قۇمۇرسقادان جاشىل تۉستۅ ساقتانۇۇ سىياقتۇۇ تەحنىكالاردى جايىلدىرۇۇ ارقىلۇۇ، ازىرقى زامان ايىل چارباسىنىن جاشىل تۉستۅ ۅنۉگۉۉسۉن تۉرتمۅكتۅۅدۅ.  ىستانسىيابىز قابارچىسى لئي مئن، ەركتۉۉ قابارچىلارىبىز ۋاڭ جۇان، دۇشئڭفا، مىڭ شئياڭيۉلۅردۉن قابارى:

قۇتۇبئي وودانى تاسباسپالداق ايىلىنىن دىيقانچىلىق مالچىلىق ايلانمالۇۇ ايىل چاربا باقچاسىندا، 3 مئڭ موودون اشۇۇن جەردەگى جاپجاشىل بەدەلەر ابدان جاقشى ۅسكۅن، بەدەلىكتەن الىس ەمەس جەردە 100 دۅن اشۇۇن سوعۇمدۇق ۇي ۅلچۅمدۉۉ باقماچىلىق بازاسىندا ەمىن- ەركىن وتتوپ جۉرۅت. بۇل قۇتۇبئي وودانى جالىن چۅپقانا باقماچىلىق دىيقاندار كۅمۅكتۅشتۉك كوپەراتىبىنىن وشول جەردەگى ۅكۉمۅتتۉن جەتەكتۅۅسۉندۅ جارىققا چىعارعان «بايماچىلىق+» ىڭعايىنداعى ەكولوگىيالىق ايلانمالۇۇ ايىل چاربا باقماچىلىق ۉلگۉسۉ ەلە. ازىر، 100 موو جەردى ەەلەگەن جوعورۇ ۅلچۅمدۅگۉ كۅلۅمدۅشكۅن سوعۇمدۇق ۇي باقماچىلىق بازاسى، 3 مئڭ موولۇق تويۇت چۅپ بازاسى قۇرۇلۇپ، بۇل جەردە ۇي قورووسۇ، تويۇتتۇق چۅپتۉ بىشىقتاپ ىشتۅۅ ۉيۉ، قامپا، ۇي قىعىن بئر جاڭسىل قىلۇۇ مايدانى سىياقتۇۇ جابدۇۇلار بار، وشونۇ مەنەن قاتار وشول جەردەگى 20 ادامدىن جۇمۇشتانۇۇ ماسەلەسىن چەچتى. كۅمۅكتۅشتۉك كوپەراتىبىنىن جووپتۇسۇ لئيۇ حۇيساي مىندايچا ەسەپ چىعارىپ بەردى: ايلانمالۇۇ ايىل چاربانى ۅنۉكتۉرگۅندۅ جىلىنا 210 مئڭ يۇاندىق جەر سەمىرتكىچ اقچاسىن ۉنۅمدۅپ قالۇۇعا بولوت، كۅمۅكتۅشتۉك كوپەراتىبىنىن ۇي ەتىنىن ار كىلوگىرامى بازارداعى باادان 20 يۇان جوعورۇ باادا ساتىلات، ەمى بئز داعى ەگىنچىلىك ــ باقماچىلىق ـــ ايىل چاربا تۉشۉمدۅرۉن بىشىقتاپ ىشتۅۅدۅن تۇرعان ايلانمالۇۇ چاربا ىڭعايىن زور كۉچ مەنەن جايىلدىرابىز. ال مىنداي دەدى: 2018- جىلى جىلدىق تۉشۉمۉ 50 مئڭ توننالىق جابدۇۇلاردى ساتىپ العانبىز،  بىيىل 10- ايدىن اقىرىنان مۇردا جابدۇۇلاردىن باردىعىن قۇراشتىرىپ بولوبۇز، اندان سوڭ مالچىلار چۅپ جىيات، كۅمۅكتۅشتۉك كوپەراتىبى انى ساتىپ الىپ، بىشىقتاپ ىشتەپ قايرا ساتىپ، وشول جەردەگى مالچىلاردىن كەمباعالدىقتان ارىلىپ تەز بايۇۇسۇنا تۉرتكۉ بولوبۇز.
ال جابدۇۇنۇ كۅرسۅتۉپ تۇرۇپ مىنداي دەدى: انىن وقشوبوعون 4 سەزۉۉ تۉيۉنۉ بار، قول تەلەفونعو جالعانات، تۅرت جەردە سەزۉۉچۉ تۉيۉنۉ بار، مىنا جەرى نۇردۇ سەزەت........

بايلىقتى ۉنۅمدۅۅ ـــ ايىل چاربانىن جشىل ۅنۉگۉۉسۉنۉن نەگىزگى ۅزگۅچۅلۉگۉ. پاحتا ايدووسۇندا، بۅرتالا شاارى ۇتتۇبۇلاق شاارچاسىنداعى ايىل چاربا تەحنىك قىزماتكەرلەرى دىيقاندارعا ايدوو جەرلەردى ۅلچۅۅ اسپاپتارىن ىشتەتۉۉ ىقماسىن تۉشۉندۉرۉپ جاتتى. بۇل اسپاپ ارقىلۇۇ، دىيقاندار پاحتا ويدوو جەرىندەگى توپۇراقتاعى سۇۇنۇن قۇرامى جانا جەر سەمىرتكىچ ابالىن بىلە الىشات، اندان سوڭ ساندۇۇ ماالىمات جانا پاحتانىن ۅسۉۉ مەزگىل مەرچەمىنە نەگىز قول تەلەفوندو بئر باشقارۇۇ دولبوورۇ قالىپتانىپ، وشونۇ مەنەن سۇۇنۇ، جەر سەمىرتكىچتى ۉنۅمدۅۅگۅ بولوت، وشوندوي ەلە توپۇراق جانا چۅيرۅنۉ قورعووعو بولوت. ۇتتۇبۇلاق شاارچاسىنداعى ئلىم- تەحنىكادا ۉلگۉ كۅرسۅتۉۉچۉ تۉتۉن لۇ جۉنجئى مىنداي دەدى: جەر سەمىرتكىچتى ۉنۅمدۅۅ جاعىندا، ار بئر موودون 50 يۇان ايلاناسىندا ۉنۅمدۅپ قالۇۇعا بولوت، مئسالى قايسى ۇباقىتتا قانچالىق سۇۇ تامىزۇۇ، قانچالىق جەر سەمىرتكىچ تامىزۇۇ دەگەندەردى ەڭ ەلە تۅپ ىيگەرۉۉگۅ بولوت، تۅپتۉگۉ جاعىندا انىن تامىرىنا چەيىن بارات، وشونۇ مەنەن جەر سەمىرتكىچتىن ىشتەتىلۉۉ بەرەكەتىن جوعورۇ كۅتۅرۉۉگۅ بولوت، مىنداي بولعوندو ۅزدۉك نارقى ۉنۅمدۅلۉپ بەرەكەتى ارتات دەگەن سۅز.

ەكولوگىيالىق پاربايىشتوو ـــ ايىل چاربانىن جاشىل تۉستۅ ۅنۉگۉۉسۉنۉن نەگىزگى تالابى. ۇشۇل ەكى كۉندۅن بەرى، قومۇل شاارى ەۋىرعول رايونۇ داچۇانۋان ايىلىنداعى دىيقانچلىق ماشئنالارى جاعىنداعى ئرى تۉتۉن ەسەپتەلگەن جاڭ شئنيى ەمى ەلە ساتىپ العان جاڭى بئر ۇرپاق جەردە قالىپ قالعان سۇلىياۋ جارعاقتى جىيناپ الۇۇ ماشئناسىن سىناق قىلىپ تەسكەپ جاتتى، بۇل ماشئنا بئر ىرەتتە سۇلىياۋ جارعاقتى تەرىپ الىپ ساندىققا سالۇۇ جانا شاق- باساڭداردى مايدالاپ ايدووعو چاچۇۇدان تۇرعان ەكى جۇمۇشتۇ بۉتۉرۅ الات. ال مىنداي دەدى: بۇل جاڭى قالدىق سۇلىياۋ جارعاقتى جىيناپ الۇۇ ماشئناسىنىن ىشتۅۅسۉ اياباي تەز، ارى اياباي تازا تەرىپ الات، بۇلعانۇۇنۇ ازايتات، ارى كۅپ اقچا تابۇۇعا بولوت، وشەنتىپ ايدوولورۇبۇزدۇ چىنىعى جاشىل ايدوو قالىبىنا الىپ كەلەت.

ازىر، قومۇل شاارى پاحتا، جۉگۅرۉ، پامىدور، جاشىلچا سىياقتۇۇ ەگىندەردى ەگۉۉ، ۅستۉرۉۉدۅ بۉتۉندۅي شۇلىياۋ جارعاق مەنەن جابۇۇ تەحنىكاسىن قولدونۇپ كەلەت، انىن ىچىندە پاحتا ايدوو جەرلەرىنىن قاپتالۇۇسۇ ٪100 عا جەتەت. 2008- جىلى، قومۇل شاارى ايدوولوردوعۇ قالىپ قالعان سۇلىياۋ جارعاقتان 460 توننانى قايتارىپ جىيىپ الىپ، 2020- جىلعا بارعاندا تاشتاندى دىيقانچىلىق سۇلىياۋ جارعاعىنىن باردىعىن جىيىپ الىپ پايدالانۇۇنۇ چىمىرقانا ىشكە اشىرۇۇنۇ پئلاندادى.

ۇعۇشۇۇعا قاراعاندا، بىيىل كىرگەندەن بەرى، اپتونوم رايونۇبۇز ەكولوگىيانى قورعوونۇن تۅمۅن چەك قىزىل سىزىعىن بەكەم قايتارىپ، جاشىل تۉس ارقىلۇۇ ايىل چاربانىن ساپاتىن جوعورۇلاتىپ بەرەكەتىن ارتتىرۇۇنۇ تۉرتمۅكتۅپ، ايىل قىشتاقتاردىن گۉلدۅنۉۉسۉن جەتەكتەدى. اپتونوم رايوندۇق دىيقانچىلىق نازاراتى ايىل قىشتاق ەكولوگىياسى جانا ەنەرگىياسىن ۅنۉكتۉرۉۉ باشقارماسىنىن تەكشەرىپ ىزىلدۅۅ قىزماتكەرى ماحمۇت ابدۇللا مىنداي دەدى: بىرىنچىدەن، سۇۇ مەنەن جەر سەمىرتكىچ بئر تۇلقۇلاشتىرىلعان، سۇلىياۋ جارعاق استىنان تۉتۉكتۅ تامىزىپ سۇعارۇۇنۇ نەگىز قىلعان «سۇۇنۇ تىزگىندۅۅ» اراكەتىن قۇلاچ جايدىرابىز؛ ەكىنچىدەن، ورگانىكالىق جەر سەمىرتكىچ، دىيقانداردىن جەرگىلىكتۉۉ جەر سەمىرتكىچى، جاشىل جەر سەمىرتكىچ، شاق- باساڭداردى ايدووعو قايتارۇۇ، وشوندوي ەلە قۇرت- قۇمۇرسقانىن جاشىل تۉستۅ الدىن الىپ تىزگىندۅۅ، بئر كەلكى ساقتانىپ بئر كەلكى جۅنگۅ سالۇۇنۇ نەگىز قىلعان حىمىيالىق جگر سەمىرتكىچ، دىيقانچىلىق دارىلارىن «قوش ازايتۇۇ» اراكەتىن قۇلاچ جايدىرابىز؛ ۉچۉنچۉدۅن، كەرەكسىز قالىپ قالعان سۇلىياۋ جارعاقتى جىيناپ الىپ پايدالانۇۇ، چوڭ تىپتەگى چىلا گازى قۇرۇلۇشۇ، شاق- باساڭداردى جەر سەمىرتكىچكە ايلاندىرۇۇ، ەنەرگىياعا ايلاندىرۇۇ، نەگىزگى تويۇتقا ايلاندىرۇۇنۇ نەگىز قىلعان ايىل چاربا تاشتاندىلارىن «نەگىزگى بايلىققا ايلاندىرىپ» پايدالانۇۇ اراكەتىن قۇلاچ جايدىرىپ، جاشىل تۉستۉۉ ايىل چاربانىن سىزىل ۅنۉگۉۉسۉن بەرەكەتتۉۉ جىلىشتاتۇۇ ۉچۉن ۅزۉبۉزدۉن تىيىشتۉۉ سالىمىبىزدى قوشوبۇز.

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.