باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
جانعا جايلۇۇ كەسىپكە ىقتۇۇ قووز ايىل-قىشتاق قۇرالى
   2018-11-30 22:57:36     xjbs   

   شايار وودانى قىزىل تۇۇ شاارچاسى ايىل-قىشتاق ەلىنىن قونۇش چۅيرۅسۉن جاقشىلوو قىزماتىن ايىل-قىشتاقتى جالچىتۇۇ ىستەراتەگىياسىن جولعو قويۇۇنۇن زارىل ىچكى مازمۇۇنۇ قاتارىندا قاراپ، ايىل-قىشتاقتىن نەگىزگى جابدۇۇ قۇرۇلۇشۇن ۉزگۉلتۉكسۉز تۉردۅ كەمەلدەندىرىپ، جانعا جايلۇۇ، كەسىپكە ىقتۇۇ قووز-ايىل قىشتاق قۇرعان.  شايار رادىيو ىستانسىياسىنىن قابارچىسى يۉۋىيدىن قابارى.

   شايار وودانى قىزىل تۇۇ شاارچاسى بورحاي قىشتاعىنا كىرىپ بارساڭىز، قاتار-قاتار سالىنعان بەيپىل قونۇشتاندىرىپ ەلدى بايىتۇۇ ۉيلۅرۉ اسفالئت جولدۇن ەكى جەەگىندە ىرەتتۉۉ كۅرۉنۉپ، تەگىز ارى كەڭىرى سالىنعان تاپتازا جولدور، قىشتاق كومتەتى قورووسۇنۇن ىچىنە تۉركۉن  دەنە-تاقشالتۇۇ اسپاپتارى تەگىز ورنوتۇلۇپ، مادانئيات ايانتىنا داعى مۇزىكالۇۇ فونتان تۇرعۇزۇلعانىن كۅرۅسۉز. بورحاي قىشتاعىنىن تۇرعۇنۇ مەمەت بااتىر مىنداي دەدى: « قىشتاعىبىزدا ۅزگۅرۉلۅر ابدان كۅپ، مۇزىكالۇۇ فونتان قۇرۇلۇپ، سالقىنداما سالىنىپ، ابدان قووز، كۉندۉزۉ اتىز-ارىق باشىندا جۇمۇش ىشتەپ، كەچىندەسى بۇل جەرگە كەلىپ ىر-ىرداپ، بئي-بىيلەپ، تۇرمۇشۇبۇز ابدان جاقشى قۇۇناق ماانايدا ۅتۉپ جاتات».
        جاقىنقى جىلداردان بەرى، شايار وودانى قىزىل تۇۇ شاارچاسى ايىل-قىشتاقتى جالچىتۇۇ جالپى تۇلقۇلۇۇ تالابى بويۇنچا، قووز ايىل-قىشتاق قۇرۇلۇشۇن سىسزىل جىلىشتاتىپ، ارقايسى قىشتاقتىن نەگىزگى جابدۇۇ قۇرۇلۇشۇن باچىمداتىپ، قىشتاق كەبەتەسىن جاقشىلاعان. قىزىل تۇۇ شاارچاسى بورحاي قىشتاقتىق پارتئيا ياچەيكاسىنىن شۇجئىسى ابدۇحەلىل ەمەت مىنداي دەدى: « بئز قووز ايىل-قىشتاق قۇرۇۇ قىزماتىن بئر زارىل قىزمات قاتارىندا قاراپ، قىشتاق كومتەتى مايدانىن قاتۇۇلاشتىرىپ، جاشىلداندىرۇۇعا تىيەشەلۉۉ جەرىن جاشىلداندىرىپ، سۇۇ سئڭبەس ۅستۅڭ سالۇۇعا تىيەشەلۉۉ جەرىنە سۇۇ سئڭبەس ۅستۅڭ سالىپ، بەيپىل قونۇشتاندىرۇۇ ۉيلۅرۉن قۇردۇق. مىندان كىيىن بئز انسايىن چىمىرقانىپ قىشتاعىبىزدى قووزدوشتۇرۇپ، قىشتاق ەلىنىن چۅنتۅگۉن انسايىن قالىڭداتىپ، رۇحۇ-ماانايىن كۅتۅرۅبۉز».

      قىزىل تۇۇ شاارچاسى گۉزەل قىشتاعى تاكلىمان قۇمدۇعۇنۇن جەەگىنە جايعاشقان بولۇپ، الدىنقى قىلىمدىن 80-جىلدارى داعى ەلە تىلكە كەتكەن قاقىر-تاالا ەلە. سىزىل ون قانچا جىل چۅلدۉ جۅنگۅ سالىپ جاشىلداندىرۇۇ ارقىلۇۇ، بۉگۉنكۉ كۉندۅ قىشتاق باشىنا چەيىن جالعاشقان ون قانچا كىلومەتىر كەلەتۇرعان ەرمە چۅل قانچا مئڭ موو كەلەتۇرعان جۉزۉمزارلىق مەنەن جاشلدىق-داراقتاش كارىدورۇنا ايلانعان. گۉزەل قىشتاعى قىشتاقتاعى 250 تۉتۉندۉ قۇمعاي جەرگە جۉزۉم جەتىشتىرۉۉگۅ جەتەكتەگەن، قۇمعاي جەرگە جۉزۉم داراعىن ۅستۉرسۅ، انىن داامى، ساپاتى ابدان جاقشى بولعوندۇقتان، ار جىلى بۇل جەردەن چىققان جۉزۉمگۅ سووداگەرلەر ەرتەلەپ ەلە زاكاس بەرگەن. جۉزۉم كەسىبى جەرگىلىكتەگى قىشتاق تۇرعۇندارىنىن كىرەشەسىن ارتتىرىپ بايۇۇ جولۇنا باسۇۇسۇنداعى نەگىزگى قاينارىنا ايلانعان. گۉزەل قىشتاعىنىن تۇرعۇنۇ يااسىن كىبىر مىنداي دەدى: « جەتى موو جەرگە جۉزۉم داراعىن تىككەمىن، ار بئر كىلوگىرامىن 5 يۇاندان ساتقاندا بۇل جەردەن 13 مئڭ يۇان كىرەشە كىرەت، قالعانداردىن بئر يۇاندان ساتقاندا 3 مئڭ يۇانعا ساتىلات، مىندان كىيىن جاقشى تەحنىكالاردى كۅپ ۉيرۅنۉپ، جۉزۉم جەتىشتىرۉۉ تەحنىكاسىن جوعورۇلاتىپ، چىمىرقانىپ الدۇۇ تۇرمۇشقا ات سالام».
  ەكولوگىيا چۅيرۅنۉ جۅنگۅ سالىپ جاقشىلاعاندان كىيىن، قىشتاق بارعانسايىن قووزدوشۇپ، كەسىبى انسايىن گۉلدۅنگۅن. جاقىنقى جىلداردان بەرى، قىزىل تۇۇ شاارچالىق پارتكومدۇن جۅۅلۅسۉندۅ، گۉزەل قىشتاعىنا پانۇس چىراققا ئش قوشۇپ ىشتۅۅ قىزماتتاشتىق كوپپەراتتىبىن قۇرۇپ، انسايىن كۅپتۅگۅن قىشتاق ەلى ەشىك الدىندا ەلە جۇمۇشقا ورۇنداشىپ بايۇۇسۇن ىشكە اشىرعان. قىشتاق تۇرعۇنۇ رىمئنا ەزىز مىنداي دەدى: « مەن ووداندا اقسىز كۇرسقا قاتىشقاندان كىيىن، قىشتاق ئچى سەحىندە جۇمۇش ىشتەسەم، 1500 يۇاندان 2000 يۇان ايلاناسىندا مايانا الالام، مىندان كىيىن جۇمۇشۇمدۇ ۇلاندۇۇ جاقشى ىشتەپ 2 مئڭ يۇاندان جوعورۇ مايانا الۇۇعا چىمىرقانام، پارتئيا مەنەن ۅكۉمۅتتۉن بئزگە وقشوش كەمباعال تۉتۉندۅرگۅ مىنداي جاقشى وڭۇت جاراتىپ بەرگەنىنە القىش ايتام».  
     شايار وودانى قىزىل تۇۇ شاارچا پارتكومۇنۇن ورۇنباسار شۇجئىسى، شاارچا باشچىسى سىراج مەمەت مىنداي دەدى: « كەمباعالدىقتان ارىلتۇۇ تۉرۉ قارجىسىنان پايدالانىپ دىيقانداردى چاربا جاراتۇۇ بازارى مەنەن قامداپ، داعى باقماچىلىق زاۋۇتۇ، كەمباعالداردى جۅلۅۅ سەحى سياقتۇۇلار ارقىلۇۇ، كىرەشەنى ارتتىرۇۇنۇن الدىن مۅلچۅرلۅگۅن نئشاانىنا جەتتىك. بىيىل، وور كەمباعال قىشتاق اتالعان گۉزەل قىشتاعى كەمباعال قىشتاق اتاعىن الىپ سالىپ، بۉت شاارچاداعى 1250 تۉتۉندۅن ۇچۇردا 860 تۉتۉنۉ كەمباعالدىقتان ارىلعان.

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.