باشقى بەترادىيو ۇعۇۇىشكەرلەرسۉرۅتتۅر
ىر-كۉۉلۅرسۉرۅتتۅركىلىپتەررادىيو بەرۉۉلۅرۉن تانداپ ۇعۇۇ
جاڭىلىقتار
 12 ماملەكەتتىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىلەرى شئنجاڭعا كەلىپ ەكسكۇرسىيالاپ زىياراتتاپ، ىناق، وموقتۇۇلۇقتۇ سەزىپ، تەرەڭ قىزماتتاشۇۇنۇ ۉمۉت قىلدى
   2019-01-09 18:56:54     xjbs   

    2018-جىلى 12-ايدىن 28-كۉنۉنۅن 30-كۉنۉنۅ چەيىن، شئنجاڭ ۇيعۇر اپتونوم رايوندۇق ەل ۅكۉمۅتۉنۉن سۇنۇشۇ بويۇنچا، ورۇسىيا،قازاقىستان، قىرعىزستان، ۅزبەكىستان،تاجىكىستان، ئندىستان، پاكىستان، ئندونوزىيا، مالايزىيا، ووعانىستان، تايلاند، كۇۋايت قاتارلۇۇ 12 ماملەكەتتىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىلەرى جانا ەلچىلەر ۅكۉلدۅرۉ شئنجاڭدا ەكسكۇرسىيالاپ زىياراتتا بولدۇ.

    بازار ايلانىپ، مەچىت، تووپقانالاردى قىدىرىپ، بايىرقى شاارلاردى كۅرۉپ، دىيقانداردى زىياراتتوو ارقىلۇۇ ەلچىلەر شئنجاڭداعى ار ۇلۇت ەلى مەنەن بەتمە بەت ولتۇرۇپ پىكىر الماشتىرىپ، كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇنۇن كۇرسانتتارى مەنەن ۅزارا باارلاشىپ، شئنجاڭدىن قووم وموقتۇۇلۇعۇن، ەكونومىكالىق ۅنۉگۉۉسۉن جانا ەل تۇرمۇشۇن جاقشىرتۇۇداعى قول جەتكىزگەن جاڭى ىيگىلىكتەرىن تەرەڭدەي تۉشۉنۉپ، جۇڭگو شئنجاڭ مەنەن ەكونومىكا-سوودا، ساياقات جانا مادانئيات قاتارلۇۇ كۅپ سالالاردا تەرەڭدەي قىزماتتاشۇۇنۇ ۉمۉت قىلدى.

   ۉرۉمچۉدۅكۉ شئنجاڭ ەل ارالىق بازاردا، ەلچىلەر شئنجاڭدىن كۅپ ۇيۇلدۇۇ بئر تۇلقۇلۇۇ مادانئياتىنىن تارتىمدۇۇلۇعۇن سەزىپ، مادانئيات جاراتۇۇ كۅچۅ رايونۇنا ابدان قىزىقتى. جۅرۅلگۅلۉۉ اتلەسكە زامانباپ دولبوورلوو ۇعۇمۇ بىرىكتىرىلىپ جاسالعان كىيىم-كەچەلەر، تىت جىبەگى، تازا قوي جۉنۉنۅن توقۇلعان گىلەمدەر، ساياقاتچىلار مەنەن بىردىكتە بىيگە تۉشۉپ ىرداعان كۅرۉنۉشتۅردۉ ەلچىلەر قىزىعا كۅرۉشتۉ.

       پاكىستاندىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىقاناسىنىن ۇتۇرۇمدۇق ئش بۉتۉرۉۉچۉسۉ مۇستافا زاحرا بوروۋچى مىنداي دەدى: بۇل جولقۇ مۅرتتۅ  جۇڭگو شئنجاڭدىن بازارىن قىدىرىپ، چۉيگۉن داامدارىنان ووز تىيىپ، دوس تاپتىم، مول مادانئيات قۇنارىن سەزىپ، شئنجاڭدىن مادانئىيات چىيرالۇۇ قۇباتى مەنەن ەلىنىن جايدارى مەيماندوستۇعۇ ماعا تەرەڭ تااسئر قالتىردى.

     مۇستافا زاحرا بوروۋچى داعى «ۅزگۅچۅ» سووداگەر  تۇنعۇچ جاسالعا بۇيۇمدار دۉكۅنۉن تۇنعۇچ جولۇ اچقان پاكىستاندىق سووداگەر اسىم مەنەن كۅرۉشتۉ. ەكۅۅ ابدان قۇبانىپ، ال-ابال سۇراشىپ، تەرەڭدەي پىكىرلەشتى.
     
       اسىم مۇستافا زاحرا بوروۋچكە  اقىرقى ەكى جىلدا شئنجاڭدىن قووم وموقتۇۇلۇق قىرداالىنىن ۇلام جاقشىرعانىن، ساياقاتچىلاردىن بارعان سايىن كۅبۅيۉپ، سووداسىنىن ابدان دۇۇمانعا بۅلۅنگۅنۉن ايتىپ مىنداي دەدى:  مەن ۉرۉمچۉدۅ قونۇشتانىپ، ۇيعۇر ۇلۇتۇنان ايال الدىم، بالدارىم بار، ابدان باقتىلۇۇ جاشاپ جاتام.

    2018-جىلى 12-ايدىن 29-كۉنۉ تۉشتۅن مۇردا قاشقار شاارىندا قىلامىق قار جااپ، قاشقار ەسكى شاارى قاردا ابدان كۅركۉنۅ كىردى، ەلچىلەر ساياقاتچىلار مەنەن بىرگە جىعاچ بۇيۇمداردى، مۇزىكا اسپاپتارىن جانا گىلەم دۉكۅندۅرۉن قىدىردى. ساياقاتچىلاردىن ۉي زىيارات تۉيۉنۉ « گۉلى ۉيۉ»ندۅ ىر-بئي اتقارىلىپ، قونولعو ەەسى سالاماتگۉل قارى ەلچىلەرگە چاي سۇنۇپ، ىر-بىيدەن ۉزۉرلۅنۉۉگۅ باشتادى.

      تايلاندتىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ باش ەلچىسى بىلىيا جىنپون مىنداي دەدى: بۇل جەردەكى مادانئياتتىن ابدان مول ەكەنىن، ئماراتتاردىن دا ۅزگۅچۅ ەكەنىن، از ساندۇۇ ۇلۇتتاردىن جۅرۅلگۅلۉۉ مادانئياتىنىن ابدان جاقشى قورعولعونۇن كۅردۉم.

      ئندىستاندىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىقاناسىنىن 2- قاتچىسى پاك پادىماكۇمار مىنداي دەدى: مەن مۇردا قاشقارعا كەلگەمىن، بۇل جەردى ابدان جاقتىرامىن، جۅرۅلگۅلۉۉ مادانئياتى، قول ۅنۅر بۇيۇمدارى مەنەن ۅزگۅچۅ جەڭىل تاماقتارى ابدان قىزىقتىرات.

     ۉچ كۉندۅ، چەت ەلدىن ەلچىلەر ۅكۉلدۅرۉ شئنجاڭ ئسلام دئنى شۅيۇانى، قاشقار ايتىكار مەچىتى جانا حوتەن شاارىنداعى جامە مەچىتىن قىدىرىپ ەكسكۇرسىيالادى.

      
       شئنجاڭ ئسلام دئنى شۅيۇانىندا، شۅيۇان باشچىسى ابدۇرەقىپ تۅمۉرنىياز ابال تاانىشتىرىپ مىنداي دەدى: بۇل ىسلام دئنى قىزماتكەرلەرىن ارنالۇۇ تاربئيالاي تۇرعان جوعورۇ داراجالۇۇ بئلىم جۇرتۇ، وقۇتۇۇ مازمۇنۇ ماملەكەت جالپى قولدونو تۇرعان تئل جازۇۇ جانا دئنىي بىلىمدەردى قامتىيت، مىندا 5 جىلدىق تولۇق كۇرستۇن وقۇۇچۇلارى قوومدون قابىلدانات، الار وقۇۇ بۉتۉرگۅندۅن كىيىن جەر-جەرلەردەكى مەچىتتەرگە بارىپ مىلدەتكە دايىندالات، 3 جىلدىق تولۇق كۇرس وقۇۇچۇلارى شئنجاڭدىن جەر-جەرلەرىندەكى ئسلام دئنى قىزماتكەرلەرىنەن تانداپ قابىلدانىپ، تاربئيالوو ارقىلۇۇ الاردىن ۇنىۋەرسال ساپاتى جاپىرت كۅتۅرۉلۅت.

       كىلاستا، تولۇق كۇرس 4-جىلدىق وقۇۇچۇسۇ اكرام ابدىرەشىت  ەلچىلەردىن سۇراعان سۇروولورۇنا اراپچا جووپ بەردى ، ارى قۇران كەرىمدىن بئر ابزاسىن وقۇپ بەردى، كۇۋايتتىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ باش ەلچىلسى سامىح جاۋحار حايات وقۇۇچۇلارعا مىنداي دەدى: جاشتار ماملەكەتتىن بولوچوق قۇرۇلۇشۇنۇن نەگىزگى كۉچۉ، جاقشى ۉيرۅنۉپ ناتىيجا جاراتىپ، ۉيرۅنگۅن بىلىمىڭەردى  ماملەكەتتىن قۇرۇلۇش ۅنۉگۉۉسۉنۅ قولدونۇشۇڭاردى ۉمۉت قىلامىن.

     ايتىكار مەچىتىندە ەلچىلەر بۇل بايىرقى مەچىتتە ىچەر سۇۇ، پار،قابارلاشۇۇ جانا دارات الۇۇداي تۉردۉۉ جابدۇۇلاردىن سەپتەلىپ، دىنگە ىشەنۉۉچۉ ەلدىن دئنىي قىيمىلدار مەنەن الپۇرۇشۇۇ شارتى كۅپ جاقشىرعانىن كۅردۉ.
 
     مەچىتتىن  دئنىي قىزماتكەرىنىن استەيدىل تۉشۉندۉرۉۉسۉن ۇققاندان كىيىن مالايزىيانىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىقاناسىنىن اقىلچىسى مۇحاممەت حۇسنئى شاحلان مىنداي دەدى: اتاعى الىسقا كەتكەن ايتىكار مەچىتىن ەكسكۇرسىيالاپ، جۇڭگو ۅكۉمۅتۉنۉن دئنىي ەركىندىككە كەپىلدىك قىلۇۇعا ابدان ماانئى بەرگەنىن، دئنىي ىشمەرلەر مەنەن دىنگە ىشەنە تۇرعان ەلدىن دئنىي قىيمىلدار مەنەن الپۇرۇشۇۇعا تولۇق مايدان جانا مۅرتۉ بارلىعىن، بۇل جەردەكى دئنىي قىيمىلداردىن باشقا ماملەكەتتەردەكىدەي قورعووعو الىنعانىن ۅز كۅزۉم مەنەن كۅردۉم.

    مۇحاممەت حۇسنئى شاحلان مىنداي دەدى: مەن شئنجاڭعا 1-جولۇ زىياراتتاپ ەكسكۇرسىياعا كەلىپ ولتۇرام، مۇردا نەگىزىنەن اقپارات قاراجاتتارى ارقىلۇۇ شئنجاڭدى بىلچۉمۉن، باتىشتىن كەەبىر ماالىمات قاراجاتتارىنىن قابارلارى چىنىعى، وبەكتىپ ەمەس، مئسالى شئنجاڭدىن ادام ۇقۇعۇ جانا دئنىي ىشەنىم ەركىندىگىنە جالا جااپ كۅۅ سۉرتكۅن، ۅز كۅزۉم مەنەن كۅرگۅندۅن كىيىن الاردىن ايتقانىنداي ەمەستىگىن بئلدىم.
    

   قاشقار شااردىق كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇندا ەلچىلەر كۇرسانتتار ۅزدۅرۉ دايىنداپ ۅزدۅرۉ اتقارعان ادابئيات كۅركۅم ۅنۅر نومۇرلارىن كۅرۉپ، كىلاستا كۇرسانتتاردىن ماملەكەت جالپى قولدونو تۇرعان تئل-جازۇۇ، زاكون بىلىمدەرى جانا كەسىپتىك جۅندۅمدۉ ۉيرۅنۉپ جاتقان ابالىن كۅرۉپ، كۇرسانتتاردىن مول مادانئي تۇرمۇشۇن سەزدى، داعى دەنە تاربئيا مايدانىندا كۇرسانتتار مەنەن تىك-تاك توپ وينودۇ.

   ئندونوزىيانىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ باش ەلچىسى جوۋ حاۋلئى: كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇ ۅزۉنۅ ابدان جاقشى تااسئر قالتىرعانىن، كۇرسانتتار زاكون جانا كەسىپتىك جۅندۅم ۉيرۅنۉپ ەلە قالباي، داعى مادانئيات بىلىمدەرىن ۉيرۅنۅ تۇرعانىن ايتىپ مىنداي دەدى: الاردىن پوزىتسىياسى ابدان جاقشى، الاردىن تۉردۉۉ جاڭى بئلىم جانا جۅندۅمدۉ ۉيرۅنۉپ، قوومعو جارامدۇۇ ادام بولۇشۇن ۉمۉت قىلام.

     حوتەن ووداندىق كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇندا ەلچىلەر بازار تئجاراتى، اجارلاندىرۇۇ چاچ جاسوو جانا وبراز دولبوورلوو، مۅمۅ باقتى بۇتاپ-شاقتوو، كىيىم دولبوورلوو جانا تىگۉۉچۉلۉك قاتارلۇۇ  جۅندۅمگۅ تاربئيالوو كىلاستارىن كۅرۉپ، كۇرسانتتاردىن ۉيرۅنۉۉ تۇرمۇش ابالىن استەيدىل سۇرادى ارى پىسحىكالىق كەڭەش بەرۉۉ بۅلمۅسۉ، دارىلوو بۅلمۅسۉ قاتارلۇۇلاردى ەكسكۇرسىيالادى، اشقانادا ەلچىلەر وشول كۉنكۉ تۉشكۉ تاماقتىن لازىجئى، گويۇروۋ، قارتۅشكۅ مەنەن قۇۇرۇلعان ۇي ەتى قۇۇرداعى قاتارلۇۇلاردى كۅردۉ.

     قاراقاش ووداندىق كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇنۇن ماي بويوق سۉرۅت كىلاسى كۇرسانتتار ەڭ جاقتىراتۇرعان ساباقتاردىن بئرى، ماي بويوق سۉرۅتۉن  ۉيرۅنگۅنۉنۅ جارىم جىلداي بولعون كۇرسانت تۇردۇمامەت شئنجاڭدىن توو-دارىيالارىن سىزعان بئر سۉرۅتۉن جاڭى جىلدىق بەلەك قاتارى قازاقىستاندىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىقاناسىنىن اقىلچىسى  قابازايەۋ  ماناربەككە سۇندۇ. قابازايەۋ ماناربەك: وقۇشۇڭدۇ ىيگىلىكتۉۉ بولۇۇسۇن ۉمۉت قىلام، مۅرت بولسو داعى سەنى كۅرگۅلۉ كەلەم»دەدى.

      قابازايەۋ ماناربەك: شئنجاڭدىن قاشقار، حوتەندەكى بئرقانچا كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوو بوربورۇن ەكسكۇرسىيالاپ، جۇڭگو ۅكۉمۅتۉ مەنەن شئنجاڭ ۇيعۇر اپتونوم رايونۇنۇن كۇرسانتتارعا ابدان جاقشى ۉيرۅنۉۉ شارتىن تۉزۉپ بەرگەنىن  كۅرگۅنۉن، الاردىن ابدان مول اش-تاماقتى تانداي الارىن، تۉردۉۉ مادانئيات دەنە-تاربئيا قىيمىلدارى مەنەن الپۇرۇشا الارىن ايتىپ مىنداي دەدى: كۇرسانتتار ۉيرۅنۉۉ ارقىلۇۇ كەسىپتىك جۅندۅمدۉ ىيگەرەت، قوومعو قايتقاندان كىيىن بۇل ۅنۅرۉنۅ تايانىپ جان باعا الات، وشوندۇقتان جۇڭگو ۅكۉمۅتۉنۉن بۇل كۇرسانتتارعا ابدان كۅڭۉل بۇرعانىن داعى ايتقىم كەلەت.
 

     ووعانسىتاندىن جۇڭگودو تۇرۇشتۇۇ ەلچىقاناسىنىن ۇتۇرۇمدۇق ئش بۉتۉرۉۉچۉسۉ سايىد حابىبۇلامان مىنداي دەدى: كەە بئر قابارلاردى كۅرگۅم، جەرىندە كۅرگۅندۅن كىيىن تاقىر تەسكەرىسىنچە ەكەنىن سەزدىم، بۇل جەردە ابدان ىراقات چۅيرۅ بار، ارقايسى جاقتان جاقشى، كۇرسانتتار كۅپتۅگۅن نەرسەلەردى ۉيرۅنۅ الات. ال  شئنجاڭ قۇلاچ جايدىرىپ جاتقان كەسىپتىك جۅندۅمگۅ تاربئيالوونۇن بئر تۉردۉۉ ابدان جاقشى تۉزۉم ورۇنداشتىرۇۇسۇ ەكەنىن، ، وشول كىشىنىن ۅزۉ ەمە، داعى الاردىن ۉيۉندۅكۉلۅردۉ قامتىعان كۅپتۅگۅن كىشىلەردىن بولوچوق تۇرمۇشۇن جاقشىرتا الارىن ايتتى.

    سايىت حابىبۇلامان مىنداي دەدى: ارقانداي ماملەكەت «جۇمۇشقا ورۇنداشتىرۇۇنۇ چەچۉۉ» جانا «وپسۇزدۇقتۇ جويۇۇ» سىياقتۇۇ قىيىن ماسەلەلەرگە كەپتەلىپ جاتات. جۇڭگو شئنجاڭ الىپ بارىپ جاتقان پايدالۇۇ سىناقتار جاقشى ىيگىلىككە جەتىپتىر، باشقا ماملەكەتتەردىن ۉيرۅنۉپ ۉلگۉ الىشىنا ارزىيت.

      تۉشتۉك شئنجاڭداعى قاشقار، حوتەن ايماقتارىندا، ەلچىلەر ايىلداردى قىدىرىپ، بالدار باقچالارىن، قىشتاق قۇرعان زاۋۇتتاردى ەكسكۇرسىيالادى، ارى قىشتاق تۇرعۇندارىنىن ۉيلۅرۉن قىدىرىپ، ەل باارلانعان ۉي، اعارتۇۇ، دارىلوو، جۇمۇشتانۇۇ سىياقتۇۇ تۉردۉۉ ەلگە نارپتۇۇ ساياساتتاردى تۉشۉندۉ.

     قاشقار شاارى نازارباق شاارچاسى يوقارقى قازەرىق قىشتاعىنىن تۇرعۇنۇ ياسىنجان ەلىنىن ۉيۉندۅكۉلۅر 100 چارچى مەترلىك بەيپىل قونۇشتاندىرىپ بايىتۇۇ ۉيۉندۅ جاشاپ جاتات، انىن ۉيۉ جاقشى جاسالعالانىپ، ۉيدۉن ئچى جىلۇۇ ەلە. قىشتاق جىعاچ ماتەرىيالدار قىزماتتاشتىق كوپەراتىبىن قۇرعان، ياسىنجان مەنەن ايالى ال جەردە ىشتەپ، تۇرمۇشۇ بايكەر ۅتۉۉدۅ.

    حوتەن شاارىنىن شورباق ايىلى عازۅڭ قىشتاعىنىن كىيىك تىگۉۉ زاۋۇتۇندا جۇمۇشچۇلار بئر تۉركۉم بۇيرۇتۇلعان كىيىمدەردى شاشىلىش تىگىپ جاتات. كەرقانا جووپتۇۇسۇنۇن تاانىشتىرىشىنچا، بۇل زاۋۇتتاعى جۇمۇشچۇلاردىن جاقىن ايلاناداعى ايىل-قىشتاق ەلى ەكەن، تاربئيالانعاندان كىيىن الاردىن تاسىققان تىگۉۉچۉلۅرگۅ ايلانىپ، ايلىق ماياناسى 3 مئڭ يۇاندان اشقان.

      تۉشتۉك شئنجاڭداعى ۅزگۅرۉشتۅردۉ كۅرۉپ، مىندان مۇردا كۅپ جولعۇ شئنجاڭعا زىياراتقا كەلگەن سايىت حابىبۇلامان مىنداي دەدى: مۇردا تۉشتۉك شئنجاڭدا  بەكەر جۉرگۅن كىشىلەردى كۅرچۉمۉن، ازىر كىشىلەر ۉيرۅنۉۉگۅ، ىشتۅۅگۅ شاشىلىپ جاتىپتىر، بۇل ابدان جاقشى كۅرۉنۉش.

     قاشقار ەكونومىكا اچىپ ۅنۉكتۉرۉۉ ۇنىۋەرسال باجىدان كەچىرىم قىلۇۇ رايونۇندا، ەلچىلەر باجىدان كەچىرىم قىلۇۇ رايونۇنۇن نەگىزگى جابدۇۇلارى، قىردار چاقىرىپ قارجى كىرگىزۉۉ ابالىن استەيدىل تۉشۉندۉ. بىلىيا جىنپون مىنداي دەدى: تۅراعا شئى جئنپىڭ ورتوعو قويعون «بئر القاق بئر جول»دۇ ورتوق قۇرۇۇ دەمىلگەسى قاشقاردىن ۅنۉگۉۉسۉ ۉچۉن ابدان زارىل ماڭىزعا ەە، بۇل جولقۇ ساپارىمدا مەن « بئر القاق بئر جول»دۇ انسايىن تەرەڭ تۉشۉندۉم. قاشقار ەكونومىكا  اچىپ ۅنۉكتۉرۉۉ رايونۇ مەنەن ۇنىۋەرسال باجىدان كەچىرىم قىلۇۇ رايونۇنۇن قۇرۇلۇشۇن كۅرۉپ،. قاشقاردىن ابدان جاقشى جۇعراپىيالىق ارتىقچىلىعى بارلىعىن، بولوچوق ۅنۉگۉۉسۉ ابدان جاقشى بولورۇن سەزدىم.

بايلانىشتۇۇ ماقالا
ىرلار
سايتتىن باسما ۇقۇعۇ شئنجاڭ ەل رادىيو ئستانسىياسىنا تااندىق
بۇل سايتتان ۇرۇقساتسىز ماالىمات الۇۇعا بولبويت.